Giá đỗ ngậm chất sinh trưởng đẹp nõn nà!

Giá đỗ như trên mặc dù tốn nhiều thời gian để trồng; vẫn không thỏa thị hiếu người dùng. Họ muốn Giá đỗ mập mọng nước, rễ ít thôi. Thế là người sản xuất tìm đủ cách để biến mong ước của người tiêu dùng thành sự thật!… bằng cách dùng hóa chất để nuôi mầm đậu xanh.

Hóa chất họ dùng là Chất kích thích tăng trưởng 6–BenzylAminoPurine (viết tắt là 6–BAP); người làm giá đỗ dùng 6-BAP ở dạng lỏng, họ gọi là “Nước kẹo”. Đôi khi, để thỏa mãn thị hiếu thích trắng, họ dùng thêm chất tẩy trắng Soda ASH Light.

Những con số khủng bị phát hiện:

• ngày 28/3/2024 phát hiện 2 cơ sở làm giá đỗ ngậm hóa chất tại thành phố Quãng Ngãi. Họ cung cấp ra thị trường hàng tạ giá đỗ mỗi ngày.
• ngày 26/12/2024, phát hiện 6 nơi làm giá đỗ tại thành phố Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk), thu gần 20.400kg giá đỗ ngâm hóa chất. Kết quả điều tra làm rõ, trong năm 2024, nhóm này đã bán ra thị trường khoảng 2.900 tấn giá đỗ có ngâm hóa chất 6-BAP, trung bình mỗi ngày 8-10 tấn. Nếu không sớm bị phát hiện, từ 135 lít dung dịch hóa chất cấm, họ sản xuất và đưa ra thị trường khoảng 675 tấn giá đỗ với giá bán khoảng 18,7 tỷ đồng.
• ngày 19/4/2025, phát hiện 4 cơ sở tại thành phố Vinh, thu gần 2.000 thùng chứa giá đỗ có tổng khối lượng khoảng 25 tấn; 25 lít hóa chất “nước kẹo” 6- BAP nguyên chất và 150 lít hóa chất đã pha với nước để ngâm mầm đậu. Theo cơ quan điều tra, từ tháng 6/2024 tới thời điểm bị phát hiện, 4 cơ sở này đã bán ra thị trường khoảng 3.500 tấn giá đỗ ngâm hóa chất độc hại.

1. Giá đỗ có công dụng thần kỳ!

Thấy trên mạng họ ghi thông tin hấp dẫn thế này: Giá đỗ chứa nhiều khoáng chất, chất chống oxy hóa, vitamin E; đặc biệt là vitamin C. Giá đỗ hỗ trợ đẹp da, giảm cân, hạn chế nhăn và thâm, giúp da mặt bớt khô, căng mịn… Với nam giới, giá đỗ có tác dụng cải thiện sinh lý rất tốt.

Nhưng thôi kệ, có thế nào đi chăng nữa, mình không thể phủ nhận: vô số món ăn Việt nam cần dùng Giá đỗ, và đây cũng là thực phẩm rất phổ biến của người Việt.

2. Giá đỗ sạch & Giá đỗ dơ

Giá đỗ sạch (có mùi đậu!): mầm giá lấy chất dinh dưỡng dự trữ trong hạt để phát triển; nên thân dài – gầy mảnh mai, các cây dài ngắn không đồng đều – thân thường cong uốn éo; có màu trắng ngà hoặc hơi xanh. Do phải tự dò tìm thêm nguồn dinh dưỡng để lớn nên Rễ cọc dài khoảng 3 -7 cm (do phải vươn dài ra, bò đi lung tung để kiếm đồ ăn!), nhiều khi còn có thêm rễ phụ mọc tủa xung quanh. Hai hạt mầm to, lá non màu xanh hoặc vàng nhạt.

Giá đỗ sạch có vị thanh ngọt, ăn giòn. Giá đỗ mình làm để lâu không hư thối, để trong tủ lạnh 7 ngày vẫn ngon lành.

Giá đỗ dơ do chất tăng trưởng thúc ép nên trông bắt mắt hơn: thân mọng nước, to tròn mập mạp; các cây đều đặn – thân không cong mà dựng đứng tăm tắp; có màu trắng sứ bóng bẩy. Do rễ cây chưa kịp mò tìm thêm chất dinh dưỡng mà thân đã mập to – nhà sản xuất bứng lên đóng gói; nên Rễ cọc ngắn cũn cỡn – đôi khi không có rễ luôn, hoàn toàn không có rễ phụ. Bẻ ra thấy bên trong bị xốp!. Hai hạt mầm vẫn ngậm chặt vào nhau nên không có lá mầm.

Giá đỗ ngậm hóa chất khi ăn thấy vị rất nhạt nhẽo, xốp, khô. Dù để trong tủ lạnh nhưng 3 ngày sau là thấy bị mềm nhũn, hóa đen.

Hãy so sánh (nguồn hình: Internet)

3. 6-Benzylaminopurine (6-BAP) ở dạng dung dịch gọi là “Nước kẹo”

Giá đỗ dơ được người sản xuất ngâm tẩm 6-BAP. Thay vì chỉ ngâm mầm giá chỉ bằng nước; họ pha thêm dung dịch của 6-BAP vào nước. Ở Đắk Lắk, chủ cơ sở làm Giá đỗ khai: pha 400ml “nước kẹo” với 1.000 lít nước giếng; đủ để tưới cho ra khoảng 2.000kg giá đỗ.

6-BAP là một loại hormone thực vật tổng hợp. Chỉ sử dụng trong nông nghiệp và nuôi cấy mô thực vật. Tại Việt Nam, 6-BAP không được phép sử dụng trong thực phẩm.

Vài thông tin của 6-BAP

• Công thức hóa học: C₁₂H₁₁N₅
• Khối lượng phân tử: 225 g/mol
• Trạng thái vật lý: Bột tinh thể màu trắng
• Công thức cấu tạo:

Vì sao 6-BAP được dùng ở dạng dung dịch?

Sử dụng 6-BAP ở dạng dung dịch để thuận tiện:

• lấy được lượng chính xác bằng thể tích.
• tăng độ bền của 6-BAP, bảo vệ nó khỏi sự phân hủy nên kéo dài hiệu quả của nó.
• tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều ứng dụng đa dạng như: xịt lên lá – để kích thích sự phát triển và sinh sôi của chồi ; hòa tan vào môi trường nuôi cấy mô – để thúc đẩy quá trình phân chia tế bào, hình thành mô sẹo và phát triển cây con trong môi trường vô trùng.
• Dạng hòa tan đảm bảo 6-BAP phân bố đồng đều, khiến mô thực vật có thể sử dụng ngay lập tức và 6-BAP cũng dễ dàng trộn đều với các thành phần khác.
• dùng dung dịch dễ ngâm rễ cây hơn – thúc đẩy quá trình hình thành và phát triển cây.

Dùng chất gì để hòa tan 6-BAP thành dung dịch?

6-BAP (là một base hữu cơ) có độ tan rất thấp trong nước (44 mg/LH₂O ở 15°C) và độ tan thấp trong dung môi hữu cơ thông thường.

Để pha 6-BAP thành dung dịch, các dung môi thông dụng gồm:

• dung dịch kiềm (như NaOH hoặc KOH)
• dung dịch axit (như HCl)
• ethanol 70% hoặc 95%.

Việc lựa chọn dung môi phụ thuộc vào độ pH mong muốn và ứng dụng; dung dịch kiềm thường được sử dụng để hòa tan 6-BAP khi muốn sử dụng 6-BAP trong nước, trong khi ethanol dùng khi muốn khử trùng cho dung dịch.

Thực tế, muốn biết người làm giá đỗ dùng dung dịch 6-BAP có dung môi là gì; mình phải nhìn được nhãn dán trên thùng chứa.

Vụ việc ở Đắk Lắk, chủ cơ sở cho biết đã pha dung dịch 6-BAP với nước giếng, vôi cục (vôi cục mua ngoài thị trường là CaO, khi gặp nước sẽ phản ứng tạo dung dịch kiềm Ca(OH)₂ – giúp hòa tan 6-BAP tốt hơn).

Tác dụng của 6-BAP

Tạo chồi và giúp cây phân nhánh: BAP là thành phần quan trọng trong nuôi cấy tế bào thực vật, kích thích sự hình thành chồi mới từ mô thực vật hoặc mô sẹo, có thể được sử dụng để tạo ra cây nhân bản.

Tăng cường khả năng chống chịu của cây đối với các tác nhân xấu từ môi trường: màm bệnh, hạn hán, giá lạnh, nồng độ muối cao.

Giúp phát triển hoa và quả: BAP giúp tăng khả năng ra hoa và đậu quả bằng cách giảm hiện tượng rụng hoa.

Tăng độ bền của hoa cắt cành: Trong nghề cắm hoa, 6-BAP dùng để ngâm các cành hoa đã cắt, kéo dài đáng kể thời gian hoa tươi.

Tác hại khi ăn giá đỗ có 6-BAP

6-BAP là chất cấm dùng trong thực phẩm. Nếu tiếp xúc sử dụng, nhất là ăn sống giá đỗ lần dài, đương nhiên gậy tác hại nghiêm trọng đến sức khỏe.

6-BAP trong Giá đỗ không gây ngộ độc ngay lúc ăn; nhưng sẽ gây tác hại lâu dài đến sức khỏe thông qua những biến đổi và tích tụ trong cơ thể, lâu dần khi quá ngưỡng chịu đựng, cơ thể sẽ phát bệnh.

6-BAP tích luỹ từ từ trong các mô mỡ, gan và tuỷ sống… dẫn đến rối loạn tế bào, tổn thương gan, làm suy yếu cơ thể, dẫn đến các bệnh lý nghiêm trọng. Đặc biệt, 6-BAP nguy hiểm hơn đối với phụ nữ mang thai, ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi, làm tăng nguy cơ dị tật bẩm sinh, sinh non, …

4. Chất 6-BAP độc hại thế nào?

Bạn đọc có thể tham khảo tài liệu dưới đây để biết thêm độ độc của 6-PAB.

• Ảnh hưởng của 6-benzylaminopurine (6-BAP) đến rối loạn nội tiết trong giai đoạn đầu đời của cá ngựa vằn
• 6-benzylaminopurine gây rối loạn chức năng nội mô ở các tế bào nội mô tĩnh mạch rốn của người; và… làm trầm trọng thêm tình trạng xuất huyết não do atorvastatin gây ra ở cá ngựa vằn.

Người ta làm thí nghiệm với cá ngựa vằn (Zebrafish) vì đây là loài cá nhỏ rất nhạy cảm với môi trường.

5. Làm sao để có giá đỗ sạch?

Mua giá đỗ tại các cơ sở uy tín, có nguồn gốc rõ ràng; điều này thực tế chứng minh cũng không luôn chắc chắn. Nhưng nếu phải mua, mình tránh mua giá đỗ có màu sắc quá trắng sáng, thân mập mạp bất thường. Khi chế biến, nếu giá đỗ ra nhiều nước hoặc có mùi lạ thì tốt nhất nên ngừng sử dụng.

Thật sự 100% giá đỗ ngoài chợ đều có đặc điểm của giá đỗ dơ (mập mạp trắng trẻo và ít rễ). Vậy mình nên cố gắng trồng giá đỗ tại nhà thôi!.

Viết bởi Đỗ Trọng Toan từ W3chem.com

Mình là người tự thực hiện toàn bộ dự án này – bao gồm xây dựng trang web, viết nội dung, tìm tài liệu tham khảo, trả lời câu hỏi bạn gởi về. Vui lòng xem xét QUYÊN GÓP để hỗ trợ W3chem CHỈ BẰNG CÁCH CHIA SẺ BÀI VIẾT NÀY LÊN MẠNG XÃ HỘI; bởi vì trong tương lai, bạn sẽ cho mình nhiều thời gian để làm việc trên W3chem, cũng có nghĩa bạn nhận thêm nhiều nội dung mới nhanh hơn tại đây.😍 🥰 😘

Mình cảm ơn bạn rất nhiều ⤵